بنايي با معماري خاصي در «نقش رستم» وجود دارد كه از زمان حمله اعراب به ايران به اشتباه، نام «كعبه زرتشت» را به آن دادند، چون كاربرد واقعي آن را نميدانستند. آن زمان فكر ميكردند كه هر ديني بايد براي خود بُتكده يا عبادتگاهي داشته باشد، براي همين فكر میكردند اين بنا هم مركزيت يا كعبه زرتشتيان است.
در ديوار داخل اين ساختمان لغت «کعبه» حکاکي شده است. در کتابهاي زرتشتي آمده است که حضرت زرتشت «زاراتشترا» در اين محل، نيايش ميکرده است. اعراب، لغت کعبه را از پارسي پهلوي گرفتند. همانطور که در زمان داريوش کبير به كشور «عمان» امروزي «مکه» ميگفتند؛ بنابراين كلمه مكه نيز فارسي است.
در محاسبه روز نوروز در کتب زرتشتي نوشته شده است که زرتشت در اين رصدخانه، محل شروع نوروز را محاسبه کرد. نوروز در روز اول فروردين از محلي شروع ميشود که اولين اشعه آفتاب در آنجا بتابد. بر اساس برآورد گاهنامه زرتشت، هر 700 سال يکبار نوروز از ايران شروع ميشود. آخرينباري که نوروز از ايران شروع شد، 300 سال پيش بود. در سال 1387، نوروز از پاريس و بروکسل و در سال 1388 ار تورنتو و نيويورک شروع شد. سال آينده هم نوروز از محلي بين آلاسکا و هاوايي شروع خواهد شد.
از زمان حمله اعراب به ايران تا به امروز، يعني قرن بيست و يكم ميلادي، كاربرد و تعريف اين بنا كشف نشده بود. خوشبختانه پژوهشگر ايراني «رضا مرادي غياثآبادي» كه تحقيقات فراواني در زمينه ايران باستان داشته است، نتيجه كشف خود را در كتابي به نام «نظام گاهشماري در چارطاقيهاي ايران» توسط انتشارات «نويد شيراز» به چاپ رسانده و راز اين بنا را منتشر كرده است.
تا امروز حدث ميزدند كاربرد اين بنا، محل نگهداري كتاب اوستا و اسناد حكومتي يا محل گنجينه دربار و يا آتشكده معبد بوده است. اما غياثآبادي با تحقيقات خود ثابت كرد اين بنا با مقايسه با تمامي بناهاي گاهشماري (تقويم) آفتابي در سرتاسر جهان، پيشرفتهترين، دقيقترين، و بهترين بناي گاهشماري آفتابي جهان است. اين در حالي است كه تا قبل از اين بنا هم «چارطاقيها» در نقاط مختلف ايران احداث شده بودند و همين وظيفه را با شيوهاي بسيار ساده اما دقيق و حرفهاي بر عهده داشتند.
تمامي بناهاي گاهشماري آفتابي در جهان فقط ميتوانند روزهاي خاصي از سال (مانند روزهاي سرفصل) را مشخص كنند و حتي با سال خورشيدي هم تنظيم نيستند. اما اين بنا با دقت و علمي كه در ساخت آن اجرا شده، قادر است بسياري از جزئيات روزهاي مختلف سال و ماهها را مشخص كند. زرتشتيان با استفاده از اين بنا ميتوانستند بسياري از مناسبتها و جشنهاي سال را روز به روز دنبال كنند و از زمان دقيق آنها آگاه شوند.
بسياري از بناهاي چارطاقي در سطح كشور (به تصور آتشكده) يا به طور كامل تخريب شده و يا تغيير كاربري داده شده است. ولي خوشبختانه تعدادي هم مانند چارطاقي «نياسر» و چارطاقي «تفرش»، سالم مانده و براي ما و نسلهاي بعدي باقي ماندهاند.
متأسفانه بناي «كعبه زرتشت» با آن كه تقريباً سالم باقي مانده است به ثبت ميراث جهاني سازمان ملل نرسيده است! حتي سازمان ميراث فرهنگي هم اين بنا را همراه بناهاي عجايب هفتگانه جديد (كه برج ايفل هم يكي از كانديداها بود) پيشنهاد نداد! حتي با كشف راز اين بنا هم هيچگونه انعكاس و جنجالي به پا نشد!
اين بنا، يك گاهشمار تمام سنگي ثابت در جهان است كه بايد سازندگان آن از بسياري از نكات علميِ جغرافيايي، نجومي، سال كبيسه، انحراف كره زمين نسبت به مدار خورشيد، تفاوت قطب مغناطيسي با قطب جغرافيايي، مسير گردش زمين به دور خورشيد و... را در 2500 تا 3000 سال پيش، در دوران حكومت هخامنشيان آگاهي ميبودند. حال آنكه خيلي از آنها را مانند كروي بودن كره زمين و گردش زمين به دور خورشيد را در چهارصد سال اخير در اروپا كشف كردند و به نام خودشان ثبت كردند!
مدتي است دوربين كامپكتي براي آموزش عكاسي اهل خانواده تهيه كردهام.
اين يكي از عكسهايي است كه دخترم در بازديد از مقبره نادرشاه افشار گرفته است.
و باز هم در آغوش احد روزگار ميگذرانيم. حج تمتع سال ۸۶ بود، به ضرورت كار در مدينه منوره هر روز از منطقه قبرستان شهداي احد ميگذشتم.
آن روزها دلنوشتهاي در وبلاگ ۵۵نفر گذاشته بودم. مناسب ديدم تا به پاس توفيق حضور مجدد در اين فضا آن را تقديم نمايم.
==================
جنگ احد هنوز ادامه دارد.
محل كار ما، يعني آشزخانه مركزي شماره يك مدينه منوره (زين) درست در دامنه رشته كوههاي احد واقع شده است.
اين آشپزخانه از يك طرف كاملا توسط كوههاي احد محصور شده است.
هر روز وقتي براي انجام وظايف محوله از سمت آشپزخانه به طرف مركز شهر حركت ميكنم، ناگزير هستم تا قبرستان شهداي احد و تنگه معروفي كه جنگ احد در آنجا به وقوع پيوسته بود را دور بزنم.
بعضي وقتها احساس ميكنم صداي شمشير حضرت حمزه(ع) را كه با رشادت در حال جنگيدن است، به گوشم ميرسد.
امروز بياختيار گريهام گرفت. با خود گفتم: "آخر مگر به دست آوردن غنائم جنگي چه قدر ارزش داشت، كه مسلمانان دستور پيامبر خدا را ناديده گرفتند و تنگه استراتژيك را رها كردند."
اما وقتي كلاه خودم را خوب قاضي كردم، از خود پرسيدم: "واقعا تا اين حد به خودت مطمئني كه به ديگران خرده ميگيري؟؟!!"
"يعني اگر جاي مسلمانان آن روزگار بودي، اغفال نميشدي؟؟"
اين سئوال سختي بود كه وجدانم از من ميپرسيد.
پشتم لرزيد؛
آخر شما بهتر از من ميدانيد كه وجدان هر كسي از خودش آگاهتر و صادقتر است.
مرور كه كردم، ديدم نيازي به تحقيق و جستوجو و قياس آنچناني هم ندارد؛ كاملا واضح است؛
چرا كه اگر مسلمانان آن روزگار از يك دستور حضرت سرپيچي نمودند، من سراپا تقصير پر از عيب و گناه، روزي هزار بار دستورات رسول خدا را ناديده ميگيرم.
از پيشي گرفتن در سلام گرفته تا رعايت نظافت؛ از مهرباني گرفته تا ايثار و گذشت و ...
هيچ كدام را رعايت نميكنم.
خدايا امتحان سختي است؛ مرا اين گونه هر روز به ميدان آزمايش و امتحان ميكشاني، با آن كه ميداني با دستاني خالي برخواهم گشت.
هر روز به ميدان جنگ احد ميروم، بي آن كه حمزهي دلاور را كمك كرده باشم؛ بيآنكه خود را سپر آن نيزهي سياه وحشي كه حضرت را به شهادت رساند، نمايم.
خداوندا امتحان سختي است؛ مرا با فضل و كرم خودت ببخش، به من رحم كن تا من ميدان جنگ احد را دست خالي ترك نكرده باشم.
اين جنگ و جهاد كه همچنان ادامه دارد.
بارالها؛ كمكم كن ...
نماز مغرب و عشاء را كه خوانديم به راه افتاديم؛ البته درستش اين است كه بگويم به ريل افتاديم؛ چون با قطار عازم تهران شديم؛ نماز صبح را در ايستگاه دامغان خوانديم؛ بعد از آن به تهران رسيديم و بعد از انجام كمي كارهاي اداري به فرودگاه مهرآباد رفتيم؛ نماز ظهر را كه خوانديم، مجدد به راه افتاديم؛ البته شايد بهتر باشد بگويم كه به آسمان افتاديم؛ چون پرواز ما به مقصد جده انجام ميشد. نماز مغرب و عشاء را هم در جده خوانديم.
همهي اينها را گفتم تا به اينجا برسم كه "ابر و باد و مه و خورشيد و فلك" در كار بودند تا ما نماز صبح را در مسجدالنبي اقامه سازيم؛ پشت خانه حضرت زهرا (س)؛ درست در روز شهادت بانوي بزرگ اسلام؛
خجالت و شرمساري تمام وجودم را در بر گرفته بود. خود را لايق اين همه لطف نميپنداشتم. براي بسياري كه به مدينه منوره مشرف شدهاند، بينالحرمين همان فاصلهي كوتاه بين حرم حضرت رسول (ص) و قبرستان بقيع و قبور مطهر امامان معصوم (ع) تداعي ميشود؛ اما براي ما مشهديها، بينالحرمين ميتواند فاصلهي حرم مطهر آقا امام رضا(ع) تا مدينه منوره باشد. نميدانم چرا و به چه علت؛ اما خداوند توفيق عنايت فرموده تا اين فاصله را بپيمايم و اينجا دعاگوي همهي دوستان و ملتمسين دعا باشم. يا علي
